Jeśli trzymasz w ręku receptę na okulary lub soczewki kontaktowe i Twoją uwagę przykuł tajemniczy zapis „oś 175”, to doskonale rozumiem Twoje pytania. Wiele osób zastanawia się, co dokładnie oznacza ten parametr i jak wpływa na ich widzenie. W tym artykule, jako Ksawery Michalski, postaram się w przystępny sposób wyjaśnić Ci wszystkie aspekty związane z astygmatyzmem i znaczeniem tej konkretnej wartości na Twojej recepcie.
Oś 175 na recepcie klucz do zrozumienia Twojego astygmatyzmu
- Oś 175° oznacza orientację astygmatyzmu, bliską południkowi poziomemu, co jest kluczowe dla prawidłowej korekcji.
- Wskazuje ona na astygmatyzm prosty (zgodny z regułą), najczęściej występujący typ wady wzroku.
- Nieskorygowana wada z tą osią powoduje zamazane widzenie pionowych linii, cienie i ogólne zniekształcenia obrazu.
- Precyzyjne ustawienie osi w okularach lub soczewkach jest niezbędne do uzyskania ostrego i komfortowego widzenia.
- Korekcję można uzyskać za pomocą okularów cylindrycznych, torycznych soczewek kontaktowych lub laserowej korekcji wzroku.
Czym jest astygmatyzm i jak działa oś korekcji?
Astygmatyzm, często nazywany niezbornością, to wada wzroku, która wynika z nieregularnego kształtu rogówki przezroczystej, zewnętrznej warstwy oka. Zamiast być idealnie kulista, rogówka osoby z astygmatyzmem przypomina raczej piłkę do rugby. Ta nieregularność sprawia, że promienie światła wpadające do oka nie skupiają się w jednym punkcie na siatkówce, lecz w dwóch różnych, co prowadzi do niewyraźnego i zniekształconego widzenia zarówno z bliska, jak i z daleka. To właśnie ta specyfika sprawia, że astygmatyzm wymaga precyzyjnej korekcji.
Na recepcie okulistycznej, w przypadku astygmatyzmu, znajdziesz trzy kluczowe parametry. Pierwszy to Sfera (SPH), która określa moc korekcji krótkowzroczności lub nadwzroczności. Drugi to Cylinder (CYL), podawany w dioptriach (D), który wskazuje, jak silna korekcja jest potrzebna do skorygowania samego astygmatyzmu. Może mieć wartość ujemną lub dodatnią, w zależności od typu astygmatyzmu.
Trzecim, i dla nas w tym kontekście najważniejszym, parametrem jest Oś (AXIS/OŚ). Jest to wartość podawana w stopniach, od 0° do 180°, która określa orientację, czyli położenie astygmatyzmu. Mówiąc prościej, wskazuje ona, w którym południku rogówka jest najbardziej stroma i wymaga korekcji. Wartość cylindra i osi są ze sobą nierozerwalnie związane cylinder koryguje siłę wady, a oś precyzuje, w jakim kierunku ta korekcja ma być zastosowana, aby idealnie dopasować się do nieregularnego kształtu Twojej rogówki.
Interpretacja Twojego wyniku krok po kroku: Co mówi Ci wartość 175 stopni?
Przejdźmy teraz do sedna, czyli do wartości 175 stopni na Twojej recepcie. Oś astygmatyzmu jest mierzona na skali od 0° do 180°. Aby to lepiej zrozumieć, wyobraź sobie tarczę zegara nałożoną na Twoje oko. Południk pionowy (linia przechodząca przez godzinę 12 i 6) odpowiada 90°, natomiast południk poziomy (linia przechodząca przez godzinę 3 i 9) to 180° lub 0°.
Wartość 175° oznacza, że główny południk Twojej rogówki, który wymaga korekcji, jest nachylony pod kątem 175 stopni. Jest to wartość bardzo bliska 180°, czyli południkowi poziomemu. Astygmatyzm z osią w zakresie od 0° do 30° oraz od 150° do 180° klasyfikujemy jako astygmatyzm prosty (zgodny z regułą). To najczęściej występujący typ astygmatyzmu, w którym rogówka jest bardziej stroma w południku pionowym. Zatem, jeśli na Twojej recepcie widnieje „oś 175”, masz do czynienia z tym właśnie, powszechnym typem astygmatyzmu.
Jak optyk wykorzystuje te dane do stworzenia idealnych okularów?
Dla optyka lub optometrysty, parametr osi astygmatyzmu, wraz z wartością cylindra, jest absolutnie kluczowy. To właśnie te dane pozwalają na precyzyjne wykonanie soczewek okularowych, które skorygują Twoją wadę. Soczewki cylindryczne mają specjalny szlif, który kompensuje nieregularny kształt rogówki. Optyk musi ustawić ten szlif pod dokładnie takim kątem, jaki wskazuje oś na recepcie. Tylko wtedy soczewka będzie skutecznie niwelować zniekształcenia i zapewni Ci ostre, komfortowe widzenie. W moim doświadczeniu, precyzja w tym zakresie jest nie do przecenienia nawet niewielkie odchylenie może znacząco wpłynąć na komfort widzenia.
Astygmatyzm z osią 175° a codzienne wyzwania
Nieskorygowany astygmatyzm, zwłaszcza z osią taką jak 175°, może prowadzić do szeregu uciążliwych objawów i problemów w codziennym życiu. Ponieważ w astygmatyzmie prostym rogówka jest bardziej stroma w południku pionowym, często obserwuje się, że linie poziome wydają się bardziej ostre, natomiast linie pionowe są zamazane lub „z cieniem”. Może to znacząco utrudniać wykonywanie wielu czynności.
Typowe dolegliwości, które zgłaszają moi pacjenci z nieskorygowanym astygmatyzmem, to przede wszystkim zamglone litery, widoczne cienie przy cyfrach, a także ogólne problemy z czytaniem i widzeniem konturów. Poza tym, oczy muszą wkładać znacznie więcej wysiłku w próby wyostrzenia obrazu, co prowadzi do szybkiego zmęczenia wzroku, bólów głowy (często zlokalizowanych w okolicy czoła) oraz napięcia mięśni karku i szyi, szczególnie po dłuższej pracy przy komputerze lub intensywnym czytaniu.
Oto kilka przykładów z życia codziennego, jak astygmatyzm z osią 175° może wpływać na Twoje widzenie:
- Rozmazane światła w nocy: Latarnie uliczne, reflektory samochodów czy światła sygnalizacji mogą wydawać się rozmyte, z poświatą lub smugami, co utrudnia jazdę po zmroku.
- Trudności z odczytaniem numeru autobusu: Cyfry na tablicy informacyjnej mogą zlewać się ze sobą, być nieostre lub mieć „cieliste” kontury.
- Problemy z czytaniem drobnego druku: Litery mogą wydawać się rozmazane, a odstępy między nimi niejednolite, co szybko męczy wzrok.
- Zniekształcenie obrazów: Proste linie mogą wydawać się zakrzywione, a przedmioty o regularnych kształtach nieco zdeformowane.
Jak skorygować astygmatyzm? Dostępne metody
Na szczęście astygmatyzm jest wadą wzroku, którą można skutecznie korygować. Istnieją trzy główne metody, które pozwalają przywrócić ostre i komfortowe widzenie.
1. Okulary z soczewkami cylindrycznymi:
To najpopularniejsze i najczęściej wybierane rozwiązanie. Soczewki cylindryczne są specjalnie zaprojektowane, aby kompensować nieregularny kształt rogówki. Dzięki specjalnemu szlifowi soczewki, światło jest odpowiednio załamywane, tak aby skupiało się w jednym punkcie na siatkówce. Jak już wspomniałem, kluczowe jest tutaj precyzyjne ustawienie osi cylindra w oprawce okularowej, co zapewnia optymalną korekcję i komfort widzenia.
2. Toryczne soczewki kontaktowe:
Dla osób, które preferują soczewki kontaktowe, dostępne są soczewki toryczne. Są one przeznaczone specjalnie dla astygmatyków i, podobnie jak soczewki okularowe, mają różne moce w różnych południkach. Ich unikalna konstrukcja sprawia, że stabilizują się na oku w odpowiedniej orientacji, zapewniając stałą i precyzyjną korekcję astygmatyzmu przez cały dzień. Wiele osób ceni sobie je za swobodę i szerokie pole widzenia.
3. Laserowa korekcja wzroku:
Dla tych, którzy szukają trwałego rozwiązania, laserowa korekcja wzroku jest doskonałą opcją. Zabiegi takie jak LASIK, LASEK czy SMILE polegają na precyzyjnej zmianie kształtu rogówki za pomocą lasera. Dzięki temu rogówka staje się bardziej regularna, co redukuje lub całkowicie eliminuje astygmatyzm. To rozwiązanie, które pozwala na uwolnienie się od okularów i soczewek, choć oczywiście wymaga kwalifikacji medycznej i nie jest odpowiednie dla każdego.Najważniejsze pytania o oś astygmatyzmu do optometrysty
Jako Ksawery Michalski, wiem, że pacjenci często mają wiele pytań dotyczących osi astygmatyzmu. Postaram się odpowiedzieć na te najczęściej zadawane.
1. Co się stanie, jeśli oś w moich okularach będzie źle ustawiona?
To bardzo ważne pytanie. Nawet niewielkie odchylenie osi od wartości wskazanej na recepcie może powodować dyskomfort i nieostre widzenie. Możesz odczuwać zniekształcenia obrazu, zmęczenie oczu, a nawet bóle głowy. Im wyższa wartość cylindra, tym bardziej odczuwalne będą skutki nieprawidłowego ustawienia osi. Dlatego tak istotne jest, aby okulary były wykonane przez doświadczonego optyka, który zadba o każdy detal.
Precyzja w ustawieniu osi jest krytyczna. Nawet niewielkie odchylenie (kilka stopni) może powodować nieostre widzenie i dyskomfort, zwłaszcza przy wyższych wartościach cylindra.
2. Czy oś astygmatyzmu może się zmienić z wiekiem i wymagać nowej recepty?
U dorosłych oś astygmatyzmu jest zazwyczaj dość stabilna, choć z wiekiem mogą wystąpić niewielkie, fizjologiczne zmiany. Natomiast u dzieci i młodzieży zmiany mogą być bardziej dynamiczne, dlatego regularne kontrole wzroku są w tej grupie wiekowej szczególnie ważne. Zawsze zalecam moim pacjentom regularne badania, aby upewnić się, że korekcja jest aktualna i optymalna.
Przeczytaj również: Dla kogo szylkretowe oprawki? Odkryj swój idealny wzór!
